📅 Yayınlanma: 09.01.2026 14:23
(Washington, DC – 09 Ocak 2026) İran’ın 1979 İslam Devrimi sonrası devrilen Şah Muhammed Rıza Pehlevi’nin en büyük oğlu ve sürgündeki veliaht prens Rıza Pehlevi, ülkesindeki devam eden kitlesel protestolara güçlü bir destek mesajı verdi. Pehlevi, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımlarda, İran rejiminin iletişim hatlarını keserek protestocuları susturmaya çalıştığını vurgulayarak, uluslararası topluma İran halkının sesini duyurma çağrısında bulundu. Bu açıklamalar, İran’da ekonomik sıkıntılar, siyasi baskılar ve insan hakları ihlalleri nedeniyle patlak veren ve son haftalarda yoğunlaşan protestoların ortasında geldi.
Pehlevi, mesajlarında milyonlarca İranlının özgürlük talebiyle sokaklara döküldüğünü belirterek, rejimin buna karşılık interneti kapattığını, sabit hatları kestiğini ve hatta uydu sinyallerini engellemeye çalışabileceğini ifade etti. “Milyonlarca İranlı bu gece özgürlüklerini talep etti. Buna karşılık İran rejimi tüm iletişim hatlarını kesti” diyen Pehlevi, bu baskılara karşı direnişin devam etmesi gerektiğini vurguladı. Protestoların başlangıcı, 2022’de Mahsa Amini’nin ölümüyle tetiklenen kadın hakları hareketine dayansa da, son dönemdeki eylemler ekonomik krizler ve rejim karşıtlığıyla genişlemiş durumda. İran Uluslararası haber kanalı gibi kaynaklar, protestoların ülke genelinde yayıldığını ve güvenlik güçlerinin sert müdahaleleriyle karşılaştığını rapor ediyor.
Trump’a Teşekkür ve Avrupa’ya Çağrı
Pehlevi, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran yönetimine yönelik “göstericileri öldürmeme” uyarılarını memnuniyetle karşıladığını belirterek, Trump’a teşekkür etti. “Özgür dünyanın lideri Başkan Trump’a, rejimi hesap vermeye zorlama sözünü yinelediği için teşekkür etmek istiyorum” ifadelerini kullanan Pehlevi, Trump’ın bu tutumunun İran halkına umut verdiğini söyledi. Trump, Truth Social platformunda yaptığı açıklamada, İran’ın barışçıl protestoculara şiddet uygulaması halinde ABD’nin müdahale edeceğini belirtmişti: “Eğer İran barışçıl protestocuları vurur ve şiddetli bir şekilde öldürürse, ki bu onların alışkanlığı, Amerika Birleşik Devletleri onların kurtarılmasına gelecektir. Biz kilitli ve yüklü halde hazırız.”
Avrupa liderleri dahil tüm dünya liderlerine seslenen Pehlevi, sessizliklerini bozarak İran halkını daha kararlı bir şekilde desteklemelerini istedi. “İran halkını desteklemek için daha kararlı bir şekilde hareket etmenin zamanı geldi” diyen Pehlevi, mevcut tüm teknik, mali ve diplomatik kaynakların kullanılmasını talep etti. Bu çağrı, Avrupa Birliği’nin İran’daki insan hakları ihlallerine yönelik yaptırımlarını artırma tartışmalarıyla örtüşüyor. Washington Post’ta yayımlanan bir makalesinde Pehlevi, İran’ın demokratik bir geçişe hazır olduğunu ve rejimin kırılganlığını vurgulayarak, uluslararası desteğin önemine dikkat çekti.
Dünya Ülkelerine ve Protestoculara Mesaj
Dünya ülkelerine İran halkına destek olma çağrısı yapan Pehlevi, “Tüm liderlerden İran halkının sesinin ve iradelerinin duyulmasını ve görülmesini sağlamak için mevcut tüm kaynakları kullanmalarını rica ediyorum. Cesur yurttaşlarımın seslerinin susturulmasına izin vermeyin” dedi. Pehlevi, ayrıca protestoculara yönelik mesajında, kalabalıkların rejimin baskı kapasitesini zayıflattığını belirterek, “Tereddüt edenlere çağrım şudur: Cuma gecesi diğer yurttaşlarınıza katılın; kalabalığı daha da büyütün ki rejimin baskı kapasitesi daha da zayıflasın” ifadelerini kullandı.
Pehlevi’nin çağrıları, İran’da devam eden protestolarda önemli bir rol oynuyor. Uzmanlar, Pehlevi’nin müdahalelerinin protestoları organize ettiğini ve rejimi zorladığını belirtiyor. Örneğin, Washington Institute for Near East Policy’den Holly Dagres, Pehlevi’nin Perşembe ve Cuma akşamları için yaptığı çağrıların kalabalıkları artırdığını ifade etti. İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ise protestocuları “sokaklarını Trump’ı memnun etmek için tahrip etmekle” suçlayarak, güvenlik güçlerinin müdahalesini savundu.
Arka Plan ve Güncel Durum
Rıza Pehlevi, 1979 devrimi sonrası ailesiyle birlikte İran’ı terk etmiş ve ABD’de sürgünde yaşıyor. Kendisini İran’ın demokratik muhalefetinin lideri olarak konumlandıran Pehlevi, sık sık rejim karşıtı açıklamalar yapıyor. Son protestolar, İran’da enflasyonun %40’ı aştığı, işsizliğin arttığı ve döviz kurlarının rekor kırdığı bir dönemde patlak verdi. İnsan hakları örgütleri, güvenlik güçlerinin müdahalelerinde onlarca kişinin öldüğünü ve binlercesinin tutuklandığını rapor ediyor.
Pehlevi, bir başka paylaşımında, “Emin olun ki zafer sizindir” diyerek protestocuları motive etti ve sokakları terk etmemeleri çağrısında bulundu. Uluslararası medya, protestoların Tehran’dan kırsal bölgelere yayıldığını ve rejimin internet kesintileriyle bilgi akışını engellemeye çalıştığını belirtiyor. Pehlevi, Starlink gibi teknolojilerin iletişim için kullanılabileceğini vurgulayarak, rejimin bu çabalarının başarısız olacağını söyledi.
