📅 Yayınlanma: 15.10.2025 17:26
Pakistan ve Afganistan arasındaki Durand Hattı boyunca 11 Ekim’den beri devam eden şiddetli çatışmalar, bugün öğleden sonra ilan edilen 48 saatlik ateşkesin ilanından bir kaç sonra yeniden alevlendi. Spin Boldak-Chaman hattında yoğunlaşan top atışları, hava saldırıları ve tank hareketleri, bölgeyi savaş alanına çevirdi. Onlarca asker ve sivilin öldüğü, yüzlerce kişinin yaralandığı bu gerilim, Güney Asya’da büyük bir krizin habercisi olarak görülüyor.
Çatışmaların Kökeni
Çatışmalar, 9 Ekim’de Kabil’de ve güneydoğuda yaşanan patlamalardan sonra Taliban’ın Pakistan’ı suçlamasıyla başladı. Taliban Savunma Bakanlığı, Pakistan’ın “hava saldırılarıyla Afgan egemenliğini ihlal ettiğini” öne sürerek, 11 Ekim gecesi Pakistan’ın kuzeybatı sınırındaki askeri karakollarına ani bir operasyon düzenledi. Taliban, 58 Pakistan askerinin öldüğünü ve 25’ten fazla karakolun ele geçirildiğini iddia etti. Pakistan ordusu ise kayıplarını 23 ölü, 29 yaralı olarak açıklarken, 9 Taliban savaşçısının öldürüldüğünü ve 16’sının yaralandığını belirtti.
Pakistan, son aylarda Tehrik-i Taliban Pakistan (TTP) saldırılarının artmasından Taliban yönetimini sorumlu tutuyor. Ağustos’ta 194 kişinin öldüğü 143 TTP saldırısı, Pakistan’ı küresel terör endeksinde ikinci sıraya taşıdı. Islamabad, TTP militanlarının Afganistan’daki güvenli üslerden operasyon yaptığını savunurken, Taliban bu iddiaları reddediyor ve Pakistan’ı “ISIS bağlantılı grupları barındırmakla” suçluyor.
Çatışmaların Seyri
Çatışmaların merkezi, 2.600 kilometrelik Durand Hattı’nda, özellikle Spin Boldak (Afganistan) ve Chaman (Pakistan) bölgelerinde yoğunlaştı. Pakistan’ın misilleme olarak Kandahar ve Helmand eyaletlerinde düzenlediği hava saldırılarında, Taliban’a göre 19 savaşçı ve 12 sivil öldü, 100’den fazla kişi yaralandı. Pakistan, sivil kayıplarını reddederek “hedefin yalnızca teröristler olduğunu” savundu. Gece gökyüzünü aydınlatan top atışları, drone saldırıları ve tank hareketleri, yerel halkı dehşete düşürdü. Sınır kapıları kapandı; binlerce Afgan mülteci Pakistan’dan dönerken, tır kuyrukları oluştu.
Ateşkes Girişimi ve Çöküşü
Bugün yerel saatle 18:00’de (GMT 13:00) başlayan 48 saatlik ateşkes, Taliban’ın talebiyle Pakistan Dışişleri Bakanlığı tarafından duyurulmuştu. Taliban sözcüsü Zabihullah Mücahid, X’te “Pakistan’ın ağır silahlarla başlattığı saldırıya misilleme yaptık, şimdi barış zamanı” yazarken, Pakistan “diyalog yoluyla çözüm” vaadinde bulundu. Ancak, ateşkes birkaç saat içinde çöktü. Taliban, Pakistan’ın Kandahar’da yeniden hava saldırıları başlattığını iddia ederken, Pakistan “terörist hedeflere yönelik sınırlı operasyonlar” yaptığını savundu. Sosyal medyada dolaşan videolar, yoğun top atışları ve tank hareketlerini doğruluyor. Reuters muhabiri Saeed Shah, “Ateşkes kağıt üzerinde kaldı” yorumunu yaptı.
Son çatışmalarda, Taliban 12 sivilin öldüğünü, Pakistan ise 200’den fazla Taliban savaşçısının öldürüldüğünü öne sürdü. Toplam kayıplar, 11 Ekim’den beri 200’ü aşmış durumda, ancak rakamlar taraflarca tartışmalı.
İnsani ve Bölgesel Etkiler
Torkham ve Chaman sınır kapıları kapalı; binlerce mülteci ve ticari tır bekliyor. Al Jazeera muhabiri Kamal Hyder, Torkham’dan “Halk panikte, daha büyük bir savaş korkusu var” diye bildirdi. Pakistanlı bir Chaman sakini, “Kardeş ülkeleriz, neden birbirimizi öldürüyoruz?” derken, Talibanlı bir komutan, “Sınırımız kutsal, ihlal eden bedelini öder” açıklaması yaptı.
Hindistan, Pakistan’ın “İndus Su Antlaşması” ihlallerini hatırlatarak dolaylı baskı uygularken, Çin ve İran “istikrar” çağrısı yapıyor. Katar ve Suudi Arabistan arabuluculuk teklif etti; Pakistan, “Tanrı aşkına, Afganları durdurun” mesajıyla acil destek istedi. Orta Asya ticaret yolları tehlikede, bölgedeki ekonomik istikrar risk altında.
Gelecek: Barış mı, Savaş mı?
Uzmanlar, bu gerilimin 2021’de Taliban’ın Kabil’i ele geçirmesinden beri biriken sorunlardan kaynaklandığını belirtiyor. Durand Hattı anlaşmazlığı ve TTP sorunu çözülmezse, tam ölçekli bir savaş riski büyüyor. Reuters, “Bu, Taliban’ın iktidara gelişinden beri en ölümcül çatışma” derken, Al Jazeera muhabiri, “Diplomatik çabalar artıyor, ancak barış kırılgan” uyarısında bulundu.
Şu an çatışmalar sürüyor; Pakistan ve Taliban karşılıklı suçlamalarla tansiyonu yükseltiyor. Diplomatik girişimler devam etse de, halk arasında umutsuzluk hâkim.
