📅 Yayınlanma: 29.12.2025 17:01
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Dışişleri Bakanı Gideon Saar’ın 26 Aralık’ta Somaliland ile tam diplomatik ilişki kurduklarını ve bu bölgeyi resmen tanıdıklarını duyurması, Afrika Boynuzu’nda tansiyonu zirveye taşıdı. Bu karara en sert ve stratejik tepki ise bugün Pekin yönetiminden geldi.
Çin: “Somali’nin Parçalanmasına İzin Vermeyiz”
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, bugün yaptığı açıklamada, Pekin’in İsrail’in bu hamlesine “kesinlikle karşı olduğunu” ve Somali Federal Hükümeti’nin toprak bütünlüğünü savunduğunu vurguladı.
Çin’in tepkisinin arka planında iki temel stratejik korku yatıyor:
-
Tayvan Emsali: Pekin, ayrılıkçı bir yönetimin (Somaliland) uluslararası arenada devlet olarak tanınmasını, kendi “Tek Çin” politikası ve Tayvan meselesi için tehlikeli bir emsal olarak görüyor.
-
Bölgesel İstikrar: Çin, Afrika Boynuzu’ndaki (özellikle Cibuti’deki) askeri ve ticari varlığının, İsrail gibi Batı bloğuna yakın “bölge dışı” aktörlerin askeri üs hamleleriyle dengelenmesinden rahatsız.
Sözcü Lin, “Bölge dışı ülkeler uygunsuz müdahalelere son vermeli. Hiçbir ülke, kendi bencil çıkarları için başka bir ülkedeki ayrılıkçı güçlere yataklık etmemelidir” ifadelerini kullandı.
Savunma ve Strateji Uzmanlarının Gözünden: İsrail Neden Şimdi Tanıdı?
Savunma sanayii kaynakları ve bölge uzmanlarına göre bu tanıma kararı, sadece diplomatik bir jestten ibaret değil. İsrail’in bu hamlesinin arkasında, son iki yıldır Kızıldeniz’de (Babülmendep Boğazı) yaşanan güvenlik krizleri yatıyor:
-
Husi Tehdidi ve Yemen: Yemen’deki Husilerin Kızıldeniz’deki gemi trafiğini ve İsrail’in Eilat limanını hedef alması, Tel Aviv’i Yemen kıyılarına en yakın noktada, yani Somaliland’da bir “ileri karakol” aramaya itti.
-
Askeri ve İstihbarat Üssü: İsrail’in tanıma karşılığında Somaliland’da, Berbera Limanı yakınlarında bir askeri üs veya elektronik istihbarat dinleme tesisi kurmayı planladığı değerlendiriliyor.
-
Hava Sahası Kontrolü: Somaliland’ın Kasım 2025’te hava sahasını kontrol etmeye başladığını duyurmasının ardından, İsrail’in bölgeye gelişmiş radar ve gözetleme sistemleri (ISR) sağlama taahhüdünde bulunduğu belirtiliyor.
İddialar ve Spekülasyonlar: “Gazze Planı” Masada mı?
Resmi kaynaklarca doğrulanmamış olsa da, bazı uluslararası analiz sitelerinde ve Arap medyasında dolaşan ciddi bir iddia var. Bu iddiaya göre; İsrail’in Somaliland’ı tanımasının “gizli ajandası”, Gazze’deki Filistinlilerin bir kısmının gönüllü veya zorunlu göç ile bu bölgeye yerleştirilmesi planı olabilir. Çinli istihbarat kaynaklarının da bu ihtimali “bölgenin demografik yapısını bozacak tehlikeli bir adım” olarak değerlendirdiği öne sürülüyor. Ancak bu bilgi henüz spekülatif düzeyde kalmaya devam ediyor.
Türkiye ve Bölgeden Tepkiler
İsrail’in bu hamlesi, Somali’nin toprak bütünlüğünü savunan Türkiye tarafından da endişeyle karşılandı. Somali hükümeti kararı “yok hükmünde” sayarken; Mısır, Cibuti ve Arap Birliği de İsrail’i kınayan açıklamalar yayınladı. Husiler ise, “Somaliland’daki herhangi bir İsrail varlığını meşru hedef sayacaklarını” duyurdu.
