📅 Yayınlanma: 26.09.2025 11:01
ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 25 Eylül 2025’te Beyaz Saray’da yaklaşık 2 saat 20 dakika süren kritik bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmeye ilişkin açıklamalar ve yan gelişmeler, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın yeniden tanımlanabileceğine işaret ediyor.
Barrack: “Görüşme Tek Kelimeyle Destansı”
Zirveyi takip eden ABD Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, görüşmeyi “tek kelimeyle destansı” olarak nitelendirdi. Anadolu Ajansı’na konuşan Barrack, “Cumhurbaşkanı Erdoğan’la gurur duymalısınız. Ekip birinci sınıftı, ABD heyetiyle uyum üst düzeydi. Dürüst olmak gerekirse bu görüşme tarihti” ifadelerini kullandı.
Barrack, iki liderin güçlü bir irade sergilediğini belirterek, “Trump konuşması gereken konularda nazik, anlayışlı ve kararlıydı. Erdoğan da aynı şekilde. İki lider de çok güçlü adamlar” dedi.
F-35 Dosyasında Yeni Umutlar
Türkiye’nin 2019’da S-400 alımı nedeniyle çıkarıldığı F-35 programı, görüşmenin ana başlıklarından biriydi. Trump, “F-35’leri tartışacağız. Türkiye’nin ihtiyaçlarını biliyoruz. Bizim de bazı beklentilerimiz var. Sonunda bir sonuç alacağız” dedi. Ancak sürecin ilerleyebilmesi için “Erdoğan’ın da adım atması gerektiğini” vurguladı.
Savunma uzmanlarına göre, Türkiye’nin programa dönüşü yalnızca Trump’ın iradesine değil, aynı zamanda ABD Kongresi’nin onayına da bağlı. Türkiye, daha önce bu proje için 1,4 milyar dolar ödeme yapmış ancak uçakları teslim alamamıştı.
F-16 Süreci ve KAAN İle Bağlantısı
Görüşmede F-16’lar da masadaydı. Türkiye, 2021’de ABD’den 40 adet F-16 Block 70 (Viper) ve modernizasyon kiti talep etmişti. Ancak süreç yaptırımlar ve siyasi gelişmeler nedeniyle yavaş ilerledi.
Türkiye’nin kendi modernizasyon kapasitesini geliştirmesiyle paket küçüldü, maliyet 23 milyar dolardan 7 milyar dolara düştü. Bununla birlikte F-16 motorlarının önemi devam ediyor çünkü yerli savaş uçağı KAAN’ın ilk versiyonlarında da aynı motorların kullanılması iddialar arasında.
Boeing Anlaşması Dikkat Çekti
Görüşmenin sürpriz gelişmelerinden biri, Türkiye’nin ABD ile yaptığı sivil havacılık anlaşması oldu. Tom Barrack, Türkiye’nin 200’den fazla Boeing yolcu uçağı için anlaşma imzaladığını açıkladı.
Oval Ofis’te liderlerin görüşmesi sırasında masada bulunan Boeing maketi dikkat çekmişti. Barrack, anlaşmanın tamamlandığını ve teslimatların başlayacağını duyurdu. Bu anlaşma, Türkiye’nin hava filosunu yenilemesi açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Suriye ve Gazze Başlıkları
Beyaz Saray’daki görüşmede Suriye dosyası da geniş yer tuttu. Barrack, “Türkiye’nin burada çok büyük bir payı var. Başkan Trump’ın Şara yönetimine yönelik yaptırımları kaldırma konusunda ikna edilmesi, kritik bir gelişmeydi” dedi.
Suriye’de birleşik bir yapının zamanla oluşabileceğini belirten Barrack, Kürtler, Aleviler ve Dürziler gibi farklı toplulukların özerk haklarının korunmasının önemine değindi.
Gazze konusunun da görüşmede gündeme geldiği bildirildi. Barrack, “Gazze’deki insani trajedi sona ermeden hiçbir şeyin önemi yok. Erdoğan ve Trump bu konuda hemfikir” dedi. Ayrıca ABD’nin yanı sıra Türkiye, Katar, Suudi Arabistan, Ürdün, Mısır ve Pakistan’ın da dahil olduğu geniş katılımlı bir toplantıya dikkat çekti.
Nükleer Enerji İşbirliği
Enerji boyutunda da kritik bir adım atıldı. Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, ABD ile “Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı” imzaladıklarını duyurdu. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile imzalanan anlaşma, iki ülkenin enerji ortaklığını derinleştirecek.
Türkiye’nin ilk nükleer santrali Akkuyu Rusya ile yürütülürken, yeni işbirliği ABD teknolojisinin de Türkiye enerji gündemine girmesi anlamına geliyor.
Stratejik Ortaklıkta Yeni Dönem?
Erdoğan, görüşme sonrasında, “F-16 ve F-35 konularını etraflıca ele aldık. Sayın Trump’ın yaklaşımı, ilişkilerimizde yeni bir sürecin başladığını gösteriyor” dedi.
Uzmanlara göre savunma sanayii, sivil havacılık ve enerji alanlarında atılan bu adımlar, Ankara – Washington hattında uzun süredir devam eden gerginlikleri yumuşatabilir. Ancak nihai kararların şekillenmesi, sadece liderlerin değil, aynı zamanda kongre onayları, NATO dengeleri ve bölgesel gelişmelere bağlı olacak.
Beyaz Saray Zirvesi Sonrası Yaptırımlar Masada
ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) çerçevesinde Türkiye’ye uygulanan yaptırımlar, Rusya’dan alınan S-400 hava savunma sistemleri nedeniyle 7 Nisan 2021’de yürürlüğe girmişti. Aslında bu yaptırımların dayanağı olan yasa 2017’de ABD Kongresi tarafından kabul edilmiş, ancak Türkiye’ye karşı uygulanması birkaç yıl süren tartışmaların ardından hayata geçirilmişti.
Beyaz Saray’daki Trump – Erdoğan görüşmesinin ardından diplomatik çevrelerde, bu yaptırımların geleceğine dair iyimser beklentiler dillendirilmeye başlandı. Kesin bir adım atılmış olmasa da, iki liderin olumlu atmosferde gerçekleşen buluşmasının, CAATSA yaptırımlarının esnetilmesi veya tamamen kaldırılması yönünde yeni bir süreci tetikleyebileceği konuşuluyor.
