📅 Yayınlanma: 26.09.2025 13:28
İspanya, son beş yılda Gazze’deki insani krize yönelik cesur adımları ve Türkiye ile giderek derinleşen ilişkileriyle Avrupa Birliği’nde dikkat çekiyor. Pedro Sánchez liderliğindeki hükümet, Filistin devletini tanıma ve Türkiye’nin AB sürecini destekleme gibi adımlarla diğer AB ülkelerinden ayrışıyor. Peki, İspanya’yı bu politikaya iten nedenler neler?
Gazze’de Pro-Filistin Duruşu
İspanya, 2020’den beri Gazze’deki çatışmalarda Filistin’i destekleyen en net seslerden biri oldu. 2021’de Filistin’e yaklaşık 10 milyon avroluk ek yardım taahhüdünde bulunan Sánchez hükümeti, 7 Ekim 2023’teki büyük saldırılar sonrası başlayan savaşta “soykırım” ifadesini kullanarak İsrail’i eleştirdi. Mayıs 2024’te İspanya, İrlanda ve Norveç ile birlikte Filistin devletini tanıyan AB ülkeleri arasına katıldı. Bu adım, kamuoyunda geniş bir destekle karşılandı.
2025’e gelindiğinde Madrid yönetimi, Gazze’deki kıtlık ve Rafah ablukasına karşı daha sert bir tavır aldı. Eylül ayında İsrail’e yönelik silah ambargosu çağrısı yapıldı, bazı üst düzey isimlere yönelik vize yasağı gündeme geldi. Ayrıca Cartagena’dan yola çıkan yardım filosuna askeri koruma sağlanarak insani yardımların güvenliği ön plana çıkarıldı.
Türkiye’ye AB İçinde Güçlü Destek
İspanya, Türkiye’nin AB üyelik sürecini destekleyen az sayıda ülke arasında öne çıkıyor. 2020’de Gümrük Birliği modernizasyonunu savunan İspanya, Doğu Akdeniz’de diyalog çağrısı yaptı. 2022 Madrid NATO Zirvesi’nde Sánchez, Erdoğan’ı “dengeleyici güç” olarak tanımladı. 2023 depreminde İspanya, Türkiye’ye hızlı biçimde yardım gönderdi. 2025’te Ankara’da yapılan zirvede ise yeni ticaret ve savunma anlaşmaları imzalandı. İki ülke arasındaki ticaret hacmi, 2020’de 8 milyar avrodan 2025’te 15 milyar avroya yükseldi.
Güvenlik İşbirliği ve Patriotlar
2015’te Türkiye’nin Rus uçağını düşürmesinden sonra bazı NATO ülkeleri Türkiye’de konuşlu Patriot hava savunma sistemlerini geri çekerken, İspanya bu görevi sürdürmeye devam etti. Madrid’in bu tercihi, güvenlik alanındaki istikrar ve müttefiklik bağlarının altını çizen önemli bir ayrıntı olarak öne çıktı.
Neden İspanya?
- Ekonomik çıkarlar: İspanyol bankaları ve şirketleri Türkiye’de güçlü yatırımlara sahip; otomotiv ve turizm gibi sektörler Ankara ile ilişkileri derinleştiriyor.
- Stratejik işbirliği: İspanya, Türkiye’yi NATO’da kilit aktör olarak görürken, AB’nin İsrail’e yönelik sessizliğiyle tezat oluşturuyor.
- Tarihsel bağlam: İspanya, Osmanlı sonrası Avrupa’da Türkiye’ye yönelik önyargılardan uzak bir ülke olduğu için daha pragmatik bir yaklaşım sergiliyor.
- Kamuoyu hassasiyeti: Hem Filistin hem de genişleme politikalarında kamuoyunda yüksek destek mevcut.
AB İçinde Yalnız mı?
İspanya’nın politikaları AB içinde tartışma yaratıyor. Almanya ve Fransa İsrail’e daha yakın bir çizgide dururken, Türkiye’ye yönelik hak temelli eleştiriler sürüyor. Buna rağmen İspanya, İrlanda ve Portekiz gibi ülkelerle birlikte “Avrupa’nın vicdanı” rolünü üstlenmeye çalışıyor.
Temmuz 2025’te BM’de İspanya’nın Vurguları
Temmuz 2025’te İspanya, Birleşmiş Milletler’de yapılan görüşmelerde ve 22 Temmuz’da 28 ülkenin imzaladığı ortak bildiride ön safta yer aldı. Madrid yönetimi bu bildiride, Gazze’de derhal ateşkes, sivillerin korunması ve insani yardımların engelsiz ulaştırılması çağrısında bulundu. Ayrıca zorla yerinden edilmelere ve demografik değişim girişimlerine karşı çıkıldı.
Bu çıkış, Mayıs 2024’te Filistin’i tanıma kararının yarattığı momentumun devamı olarak görüldü. İspanya Dışişleri Bakanlığı, İsrail’in insani yardım geçişlerini kısıtlamasını uluslararası hukukun ihlali olarak nitelendirdi ve “uluslararası toplum sessiz kalamaz” mesajını öne çıkardı.
Ek olarak; İspanya, Temmuz’da 12 ton gıda yardımı desteği ile eylemsel adım atmıştı.
Gelecek Ne Getirecek?
Sánchez’in “bağımsız Avrupa” vizyonu, Gazze’de insani duruşu ve Türkiye ile stratejik ortaklığı güçlendiriyor. Ancak bu çizgi, 2027 İspanya seçimlerinde gerçek anlamda sınanacak.
