📅 Yayınlanma: 26.10.2025 19:19
Tek tanrılı inanç sistemlerinin ortak ve en temel kurallarından biriyle söze başlayalım ki konu evrenselleşsin:
“Çalmayın.”
Bu, sadece dinî bir emir değil; aynı zamanda toplumsal düzenin, vicdanın ve insanlık onurunun da özüdür. Ancak zamanla bu söz, dar anlamına sıkıştırıldı. Sanki “çalmak” sadece bir başkasının malına el uzatmakmış gibi.
Oysa çalmanın biçimleri çeşit çeşit…
Ve ne yazık ki en çok çalınan şeyler artık para değil, değerler.
Zamanı Çalmak
Birinin malını çalmak kadar, zamanını çalmak da hırsızlıktır. Gereksiz toplantılarla, boş vaatlerle, bitmeyen bürokrasiyle insanların ömürlerinden saatler çalınıyor.
Trafikte, sırada, telefonda bekletilen herkes aslında soyuluyor; farkında olmadan. Çünkü insanın en büyük sermayesi zamandır ve onu iade etmek mümkün değildir.
Zamanı çalmak, modern çağın en yaygın ama en az fark edilen suçudur.
Emeği Çalmak
Birinin emeğini almak, terini sömürmek…
Bu da başka bir hırsızlıktır. Yalnızca, alın terinin karşılığını eksik ödeyen değil, bir fikri sahiplenip kendi gibi sunan kişi de aynı günahı işler.
Emeğin çalındığı toplumlarda üretim azalır, adalet bozulur, güven biter. Çünkü insanlar çalışmaya değil, korunmaya odaklanır. Ve sonunda kimse kimseye inanmaz hale gelir.
Emeği çalmak, yalnızca cüzdanı değil, umudu da boşaltmaktır.
Huzuru Çalmak
Her gün biraz daha gürültülü bir dünyada yaşıyoruz. Sosyal medyanın sesinden, siyasetin tartışmasından, günlük hayatın koşuşturmasından geriye pek az şey kalıyor: sessizlik. O sessizliği çalan her şey, huzurumuzu da götürüyor.
Komşusuna saygı göstermeyen, trafikte sabırsız davranan ya da her fırsatta sürekli şikâyet eden herkes bir parça huzur hırsızıdır. Belki niyeti kötülük değildir ama sonuç aynıdır: Ruhun dinginliği çalındığında, geriye sadece yorgunluk kalır.
Mutluluğu Çalmak
Mutluluk, kimsenin tekeline ait değildir. Ama bazen öyle davranıyoruz ki, başkasının sevincine tahammül edemiyoruz. Birinin başarısı kıskançlığa, birinin gülüşü dedikoduya dönüşüyor. Ve farkında olmadan, birbirimizin mutluluğunu çalıyoruz.
Birini küçümsemek, yargılamak, alay etmek, hepsi aynı suça girer: başkasının iç huzurunu çalmak…
Oysa gerçek olgunluk, kendi payına düşen mutluluğu çoğaltmaktır; başkasınınkini azaltmak değil.
Umudu Çalmak
Belki de en acı olan budur: İnsanın elinden umudunu almak.
Kötülüğün sıradanlaştığı bir çağda, “nasıl olsa düzelmez” cümlesi, bir tür ruh hırsızlığına dönüşüyor.
Gençlerin hayal kurma hakkını, yaşlıların güven duygusunu, çalışanın geleceğe dair inancını çalıyoruz, bazen farkında bile olmadan.
Umudu çalmak, geleceği karartmaktır. Ve hiçbir kandil, o karanlığı aydınlatamaz.
“Çalmayın” Demek Yetmez
Dini esaslar, “Çalmayın” derken, yalnızca mala değil, birbirimizin yaşam alanına, duygusuna, emeğine dokunmamayı da öğütlüyordu aslında.
Biz o sesi sadece yarım duyduk.
O yüzden hâlâ bir şeyler eksik bu dünyada.
Belki de bu yüzden, “Çalmayın” demek yetmiyor artık. Yeni bir dua gerekiyor:
“Birbirinizden eksiltmeyin.”
Ne zamanı, ne emeği, ne huzuru, ne umudu…
