Maske Düştü, X Gözüktü!

📅 Yayınlanma: 24.11.2025 13:08

X’te Yeni Dönem: “Bu Hesap Hakkında” Özelliği Konum Bilgilerini Açığa Çıkarıyor, Gizlilik Tartışması Büyüyor

Sosyal medya platformu X 21 Kasım’dan itibaren “Bu hesap hakkında / About this account” adını verdiği yeni bir özelliği kademeli olarak devreye almaya başladı. Kullanıcılar artık bir profilin “katılım tarihi / joined” bilgisine tıklayarak, hesabın hangi ülkeye dayalı olduğunu, kullanıcı adının kaç kez değiştiğini ve uygulamaya hangi kanal üzerinden bağlandığını görebiliyor. Şirket bu adımı “şeffaflık” ve “platform bütünlüğü” gerekçesiyle savunurken, özellikle gazeteciler, aktivistler ve mahremiyet savunucuları ciddi endişeler dile getiriyor.

“Bu Hesap Hakkında” Neleri Gösteriyor?

X’in yeni ekranı şu anda kademeli olarak kullanıcılara açılıyor. Uluslararası teknoloji basınında yer alan bilgilere göre bu bölümde şu detaylar görülebiliyor:

• “Account based in” ifadesiyle hesabın dayalı olduğu ülke veya bölge,

• Hesabın X’e katıldığı tarih,

• Kullanıcı adının kaç kere değiştiği,

• Uygulamanın App Store, Google Play veya web üzerinden hangi ülke mağazasıyla ilişkilendirildiği.

X, ayarlar menüsünde ülke bilgisinin yerine daha geniş bir bölge/kıta etiketi seçilmesine de izin veriyor. Böylece kullanıcılar dilerse “Türkiye” yerine yalnızca “Avrupa” ya da “Batı Asya” gibi daha genel bir bölge gösterebiliyor.

Öte yandan, özelliğin ilk günlerinde ciddi teknik aksaklıklar yaşandığı da bildirildi. Bazı eski hesaplarda “hesap nerede oluşturuldu” bilgisinin hatalı olması nedeniyle X bu satırı geçici olarak kaldırdı ve verilerin tam olarak düzeltilmesinin birkaç günü bulabileceğini duyurdu.

VPN Uyarısı: “Ülke Bilgisi Doğru Olmayabilir”

Uygulama kodlarını inceleyen bağımsız araştırmacılar, X’in bu ekranla bağlantılı olarak VPN veya proxy kullanan hesapları ayrıca işaretleyecek bir uyarı üzerinde de çalıştığını ortaya çıkardı. Bu uyarı devreye girdiğinde profil ekranında “Ülke veya bölge doğru olmayabilir – proxy/VPN algılandı” benzeri bir notun görülmesi bekleniyor.

Bu durum, sansürden kaçmak için VPN kullananlar açısından ekstra tartışmalı. Dijital haklar alanında çalışan birçok uzman, VPN kullanımının tek başına “şüpheli” veya “bot” olduğu anlamına gelmediğini, ancak böyle bir etiketin aktivistleri hedef haline getirme riski taşıdığını vurguluyor.

X Ne Diyor? “Dezenformasyonla Mücadele”

X Ürün Direktörü Nikita Bier, özelliği duyururken amacın özellikle seçim dönemlerinde ve jeopolitik krizlerde “yabancı müdahale, trol çiftlikleri ve sahte hesaplarla mücadele” olduğunu söyledi. Bier, kullanıcıların okudukları içeriklere “coğrafi bağlam” ekleyerek hesabın gerçekten iddia ettiği yerde olup olmadığını daha kolay kontrol edebileceğini savunuyor.

Teknik basında yer alan değerlendirmelere göre, X bu hamleyle özellikle şu alanlarda şeffaflık hedefliyor:

• ABD iç siyasetini etkileyen yabancı trol ve bot ağları,

• Savaş ve kriz bölgelerinde “sahte gazeteci / sahte mağdur” hesapları,

• Sahte yardım kampanyaları ve bağış dolandırıcılığı,

• Yapay zeka ile üretilmiş içeriklerin arkasındaki hesapların gerçek konumu.

Ayrıca Bu Haberimize bakmanızı tavsiye ederiz; Parasosyal Tuzak

İlk İfşalar: Sahte Gazze Hesapları ve “Amerikalı” MAGA Profilleri

Özelliğin devreye girmesiyle birlikte dünya basınına yansıyan ilk örnekler, tartışmaların neden bu kadar büyüdüğünü gösteriyor:

• Gazze’den yayın yapıyormuş gibi davranan bazı hesapların aslında Hindistan, Pakistan, İngiltere ve Polonya’dan yönetildiği ortaya çıktı. Bazı hesapların savaş ortamında bağış topladığı, ancak yardım sayfalarının sahte veya manipülatif olduğu iddia edildi.

• Bazı tanınmış pro-Filistin ya da İsrail karşıtı/yanlısı hesapların da konum etiketleri sayesinde farklı ülkelerde olduğunun görülmesi, sosyal medyada “algı operasyonu” tartışmalarını alevlendirdi.

• ABD iç siyasetinde etkili olan MAGA (Make America Great Again) destekçisi bazı büyük hesapların ise aslında Bangladeş, Tayland, Türkiye ve Doğu Avrupa gibi ülkelerden yönetildiği, uluslararası haber ve analizlerde dile getirildi. Bir kullanıcının kendini “Amerikalı vatansever” olarak tanıtan hesabın, X etiketlerine göre Türkiye merkezli olduğunun görülmesi bu tartışmalara örnek gösteriliyor.

Bu örneklerin bir kısmı resmi soruşturmaya konu değil; ancak uluslararası basında ve sosyal medyada geniş yankı bulan iddialar olarak kayda geçmiş durumda. Hibrit Haber prensipleri gereği, bu tür hesapların gerçek sahipliği konusunda nihai kararın X veya resmi makamlar tarafından doğrulanmadığını not etmekte fayda var.

Türkiye Açısından Durum;

Yurt dışından organize edilen propaganda ağlarının daha kolay fark edilmesi, dezenformasyonla mücadele edenler açısından bir avantaj olarak görülüyor.

Türkiye özelinde sosyal medyada; FETÖ bağlantılı olduğu iddia edilen bazı hesapların Avrupa veya ABD merkezli göründüğüne dair paylaşımlar yapılıyor.

Gizlilik Cephesi: “Zorunlu Şeffaflık mı, Yeni Nesil Doxxing mi?”

Mahremiyet odaklı sivil toplum örgütleri ve VPN şirketleri, X’in attığı bu adımın uzun vadede iki temel riske işaret ettiğini savunuyor:

• Stigmatizasyon: VPN kullanımının profil üzerinde işaretlenmesi, yalnızca mahremiyetini korumaya çalışan sıradan kullanıcıların bile “şüpheli” muamelesi görmesine yol açabilir.

• Güvenlik: Gazeteciler, insan hakları savunucuları veya azınlık grupları açısından konum bilgisinin açığa çıkması, taciz kampanyalarını ve fiziksel tehditleri tetikleyebilir.

Bazı VPN sağlayıcıları, daha önce yayımladıkları raporlarda VPN’lerin özellikle Çin, Rusya, Pakistan ve benzeri ülkelerde ifade özgürlüğü için kritik bir araç olduğunun altını çizmişti. X’in konum etiketleri ve olası VPN uyarıları bu tabloyu daha da karmaşık hale getiriyor.

Kullanıcılar Ne Yapabilir?

Hesabını X’te kullanmaya devam etmek isteyenler için öne çıkan başlıca öneriler şöyle özetlenebilir:

• Ayarlarınızı gözden geçirin: X uygulamasında “Gizlilik ve güvenlik > Hesabınız hakkında / About your account” bölümünden, ülke yerine bölge/kıta gösterme seçeneğini değerlendirin.

• Konum bilgisine aşırı güvenmeyin: Bir hesabın üzerinde görünen ülke etiketi, VPN, eski IP kayıtları veya mağaza ayarları nedeniyle her zaman gerçeği yansıtmayabilir. Tek başına “kanıt” değil, ek bir sinyal olarak düşünmek daha sağlıklı.

• Şüpheli hesaplarda çapraz kontrol yapın: Konum etiketi, paylaşım dili, saat farkı, daha önceki paylaşımlar ve etkileşim ağını bir arada değerlendirerek fikir edinmek mümkün.

• Riskli ülkelerde yaşayanlar için: Mümkünse takma ad kullanmak, ek güvenlik katmanları (güçlü parola, 2FA, ayrı mail hesabı) ve sadece bu amaçla kullanılan cihazlar üzerinden erişim gibi ek önlemler düşünülebilir.

Sonuç: Şeffaflığın Bedeli Üzerine Bir Test

X’in “Bu hesap hakkında” özelliği, internetin en tartışmalı sosyal ağlarından birinde yeni bir şeffaflık testi başlatmış durumda. Bir yandan sahte bağış hesapları, trol ağları ve sahte kimlikler daha görünür hale geliyor; diğer yandan mahremiyet savunucuları, bu adımın “zorunlu şeffaflık” üzerinden yeni bir doxxing kültürü yaratmasından endişeli.

Hangi tarafın haklı çıkacağını zaman gösterecek. Ancak şimdiden belli olan şu: Sosyal medyada okuduğumuz her cümlenin arkasında sadece bir avatar değil, belli bir coğrafya ve politik bağlam var ve X, bu gerçeği herkesin gözüne daha fazla sokmaya karar verdi.

Doxxing Nedir?
Doxxing, bir kişinin rızası olmadan kimlik, adres, iletişim bilgileri gibi özel verilerinin internette ifşa edilmesi anlamına gelir. Genellikle hedef gösterme, tehdit, taciz veya baskı amacıyla yapılır ve ciddi güvenlik riskleri doğurur.