📅 Yayınlanma: 03.11.2025 12:18
Washington (3 Kasım 2025) – ABD Başkanı Donald Trump, Nijerya’da Hristiyanlara yönelik artan şiddet olayları nedeniyle ülkeye yönelik ABD yardımlarını derhal durdurma ve gerekirse “silahlar patlatarak” askeri müdahale gerçekleştirme tehdidinde bulundu. Truth Social hesabından yaptığı çarpıcı paylaşımda Trump, Nijerya hükümetini “Hristiyanların öldürülmesine göz yummakla” suçlayarak, “Bu vahşete son vermezlerse, Afrika’nın en kalabalık ülkesine artık ‘utanç verici’ diyeceğiz ve tüm desteğimizi çekeceğiz” dedi.
Trump’ın açıklaması, 31 Ekim’de Nijerya’yı “özel endişe ülkesi” ilan etmesinin hemen ardından geldi. Başkan, paylaşımında Savunma Bakanlığı’na (kendi deyimiyle “Savaş Bakanlığı”) “olası operasyonlara hazırlanma” talimatı verdiğini duyurdu. “Eğer saldırıya geçersek, tıpkı o terörist haydutların sevgili Hristiyanlarımıza yaptığı gibi hızlı, vahşi ve tatlı bir operasyon olacak. Uyarıyorum: Nijerya hükümeti hemen harekete geçsin!” diye ekledi. Bu sözler, uluslararası arenada büyük yankı uyandırdı ve ABD-Nijerya ilişkilerinde yeni bir gerilim dalgası yarattı.
Uçakta Gazetecilere “Birçok Plan Var” Dedi
Florida’dan başkent Washington’a dönerken Air Force One’da gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, olası bir askeri harekâtın detaylarını paylaşmadı. “Kara harekâtı mı, hava saldırısı mı?” sorusuna, “Birçok seçenek masada. Birçok plan yapıyoruz, ama asıl mesele şu: Nijerya’da rekor sayıda Hristiyan öldürülüyor ve buna izin vermeyeceğiz” yanıtını verdi. Trump, şiddet olaylarının “İslamcı teröristler” tarafından gerçekleştirildiğini savunarak, ABD’nin “binlerce masum Hristiyan’ı koruma” hakkını kullanacağını vurguladı.
Nijerya’da son yıllarda Boko Haram ve ISWAP gibi radikal grupların saldırıları, hem Hristiyan hem de Müslüman sivilleri hedef alıyor. Ancak Trump’ın iddiaları, Hristiyanlara yönelik “varoluşsal tehdit” vurgusuyla dikkat çekiyor. ABD Dışişleri Bakanlığı verilerine göre, 2020-2025 arası dönemde kaydedilen 385 Hristiyan odaklı saldırıda 317 kişi hayatını kaybetti; benzer şekilde Müslümanlara yönelik 196 olayda ise 417 ölüm rapor edildi. Uzmanlar, şiddetin dinî olmanın ötesinde etnik ve kaynak çatışmalarından kaynaklandığını belirtiyor, ancak Trump’ın söylemi evangelical kesimlerde coşkuyla karşılandı. Rapçi Nicki Minaj gibi ünlüler, sosyal medyada Trump’ı “Hristiyanları savunan lider” olarak övdü.
Savunma Bakanı Pete Hegseth de X hesabından destek vererek, “Hristiyan katliamları derhal bitsin. Savaş Bakanlığı harekete geçiyor: Ya Nijerya korur, ya biz o teröristleri yok ederiz” paylaşımı yaptı. Bu, Trump’ın ikinci döneminde “Department of War” adını savunan Hegseth’in ilk büyük hamlesi olarak yorumlanıyor.
Tinubu-Trump Zirvesi: Terörde Ortak Çizgi, Farklı Bakışlar
Nijerya cephesinden ise diplomatik bir hamle geldi. Devlet Başkanı Bola Ahmed Tinubu’nun Politika İletişimi Özel Danışmanı Daniel Bwala, iki lider arasında önümüzdeki hafta Abuja veya Washington’da bir zirve planlandığını açıkladı. Bwala, “Trump ve Tinubu, terörle mücadelede aynı saftadır. Başkan Trump’ın silah satış onayı, Tinubu’nun terörle savaşında kritik rol oynadı ve somut başarılar getirdi” dedi.
Zirvede, saldırılarda Hristiyanların mı yoksa tüm inanç gruplarının mı öncelikli hedef olduğu tartışılacak. Tinubu, Trump’ın “özel endişe” ilanına sert tepki göstermiş, “Nijerya dinî hoşgörünün beşiğidir; hükümetimiz tüm vatandaşları eşit korur” demişti. Bwala, ABD yardımlarının kesilmesinin “Afrika’nın en büyük ekonomisi”ni zora sokacağını, ancak ortak operasyonların “gerçek çözüm” olabileceğini ekledi.
İnsan hakları örgütleri ise Trump’ın tehditlerini “abartılı ve taraflı” buluyor. Uluslararası Af Örgütü, “Şiddet herkesi vuruyor; tek taraflı müdahale kaosu artırır” uyarısı yaptı. Nijerya’nın 220 milyonluk nüfusu, kuzeyde Müslüman, güneyde Hristiyan ağırlıklı olarak bölünmüş durumda. ABD’nin yıllık 500 milyon doları aşan yardımları, sağlık, güvenlik ve kalkınma projelerini kapsıyor – kesinti, milyonları etkileyebilir.
Trump’ın hamlesi, küresel dinî özgürlük tartışmalarını alevlendirirken, Beyaz Saray’dan henüz resmi bir takvim açıklanmadı. Analistler, olası bir operasyonun Afrika’daki ABD üslerinden (örneğin Cibuti) koordine edilebileceğini, ancak Nijerya ordusuyla işbirliğinin şart olduğunu söylüyor. Dünya, Trump’ın “hızlı ve vahşi” sözlerini ne ölçüde ciddiye alacağını izliyor.
