📅 Yayınlanma: 20.10.2025 15:27
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın öncülüğünde yarın toplanacak Üçlü Danışma Kurulu, 2026 yılında geçerli olacak asgari ücret sürecinin yol haritasını belirleyecek. Komisyonun yapısı, karar takvimi ve piyasa beklentileri masaya yatırılırken; Morgan Stanley ve J.P. Morgan gibi uluslararası kuruluşlar da 2026 asgari ücret artışını yüzde 20–25 bandında öngörüyor.
Asgari ücret Türkiye’de kanunla belirlenmiş prosedüre göre; İşçi, işveren ve devlet taraflarını temsilen toplam 15 kişiden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından kararlaştırılıyor. Her üç kesimden beşer temsilcinin yer aldığı komisyonda, Bakanlık tarafından belirlenen üyelerden birinin başkanlık ettiği oturumlar düzenleniyor; kararlar oy çokluğuyla alınıyor ve toplantı için en az 10 üyenin hazır olması gerekiyor. Oy eşitliği hâlinde başkanın bulunduğu tarafın çoğunluğu sağlamış sayıldığı kuralı uygulanıyor.
Üçlü Danışma Kurulu ile Komisyon arasındaki ilişki
Üçlü Danışma Kurulu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı öncülüğünde; sendikalar, işveren örgütleri ve bakanlık temsilcilerinin bir araya geldiği danışma mekanizması olarak hareket ediyor. Bu kurul, asgari ücret karar sürecinin şekillendiği ön tartışmaların yapıldığı zeminlerden biri; resmi kararı ise yasada tanımlı olan Asgari Ücret Tespit Komisyonu veriyor. Bakanlığın düzenlediği ön toplantılar karar sürecine veri, talep ve kamuoyu teması sağlıyor.
Süreç bu yıl nasıl ilerleyecek?
Çalışma takvimine göre, Üçlü Danışma Kurulu’nun Bakanlık önderliğindeki yarınki toplantısı, Aralık ayında Komisyon’un resmî müzakerelerine hazırlık anlamı taşıyor. Kurul toplantılarında taraflar makroekonomi verileri, enflasyon projeksiyonları, asgari ücretin alım gücü ve istihdam üzerindeki muhtemel etkileri tartışacak. Ardından bakanlık, gelen talepleri ve teknik raporları göz önünde bulundurarak Asgari Ücret Tespit Komisyonu için resmi gündem ve verileri paylaşacak; Komisyon aralık ayındaki oturumlarda nihai rakamı ilan edecek.
Tarafların pozisyonu ve sendikal tutum
Bu yıl masanın en tartışmalı konularından biri Komisyon yapısı ve katılım. Bazı sendika liderleri, mevcut yapının yeniden düzenlenmesi gerektiğini dile getirirken, taraflar arasında katılım ve usul tartışmaları da zaman zaman gündeme geliyor. Örneğin bazı açıklamalarda TÜRK-İŞ ile HAK-İŞ arasında katılım konularında görüş ayrılıkları ve çekinceler gündeme gelmiş durumda; bu da müzakere dinamiklerini etkileyebilir.
Ekonomik çerçeve: enflasyon, mali disiplin ve hükümet yaklaşımı
Yıl içinde uygulanan sıkı para ve maliye politikaları, asgari ücret görüşmelerinin çerçevesini belirliyor. Geçen yıl yapılan yüksek artışların enflasyon üzerindeki etkileri tartışılırken, hükümet ve merkez bankası karar vericileri fiyat istikrarını gözeten bir yaklaşımı sürdürüyor. 2025 için yapılan revizeler ve hedefler, komisyonun alacağı zam oranı üzerinde belirleyici olacak; kamu otoritesinin enflasyonla mücadele önceliği, ücret artışında temkinli bir zemini güçlendiriyor.
Morgan Stanley ve J.P. Morgan’ın beklentileri
Yabancı yatırım bankaları, Türkiye asgari ücret artışını yakından takip eden kurumlar arasında. Son raporlar ve piyasa izlemelerine göre J.P. Morgan geçtiğimiz yıl olduğu gibi doğru tahminler yapma başarısını göstererek 2026 için yaklaşık %20 civarında bir artış beklentisi paylaştı. Morgan Stanley ise biraz daha geniş bir aralıkla %20–25 bandında bir zam öngörüyor. Bu tahminler, kurumların enflasyon hedefleri, kamu maliyesi ve istihdam maliyetlerine ilişkin değerlendirmelerine dayanıyor. Sermaye piyasaları açısından bu oranlar piyasaya “ılımlı” bir beklenti sinyali veriyor; daha yüksek bir artış beklentisi döviz, faiz ve enflasyon beklentileri üzerinde ek baskı oluşturabilir.
Piyasa ve kamu beklentileri: hangi rakam konuşuluyor?
Ekonomistler, sendikalar ve işveren temsilcileri arasında dolaşan tahminler farklılık gösteriyor. Akademik ve finansal çevrelerin ortak çıkışı; enflasyon hedefleri, reel ücret kaybı ve ekonomik büyüme göz önünde bulundurulduğunda %20–25 bandının gerçekçi olduğu yönünde. Ancak işçi kesiminden gelen talepler genellikle bunun çok üzerinde; sendikalar yaşam maliyeti ve “adil ücret” argümanıyla daha yüksek zam talep ediyor. Hükümet ve işveren cephesi ise istihdam maliyetlerini ve enflasyon etkilerini sınırlama kaygısıyla daha temkinli rakamları savunuyor. Bu üçlü kutuplaşma, Komisyon görüşmelerinde klasik dinamikleri oluşturacak.
Olası senaryolar ve ekonomi yönetiminin tercihi
- Orta yol senaryosu (muhtemel): %20 civarı bir artış — hem uluslararası tahminlerle uyumlu hem de hükümetin enflasyonla mücadele önceliğini gözetecek bir tercih. Bu, piyasalarda fazla sarsıntı yaratmayabilir.
- Yüksek artış senaryosu (%25+): Sendikaların baskısı ve reel ücret artışı hedefiyle mümkün; ancak fiyat baskısını artırarak enflasyonu yeniden kışkırtma riski taşıyabilir.
- Sınırlı artış senaryosu (<%20): Mali disiplin ve istihdam kaygısı nedeniyle daha düşük bir artış tercih edilirse toplumsal tepki ve sendikal itirazlar yükselme potansiyeline sahip.
Yarının toplantısı neden önemli?
Üçlü Danışma Kurulu’nun yarınki toplantısı, resmi müzakere sürecinin başlangıcına yönelik tonun belirleneceği bir seviye taşıyor. Hem teknik argümanların masaya yatırılması, hem de tarafların ilk pozisyonlarının ortaya konması açısından kritik. Uluslararası bankaların öngörüleri ile yerel aktörlerin talepleri arasındaki makas, nihai kararı etkileyecek temel değişkenler arasında. Komisyon’un aralık ayındaki nihai kararına kadar izlenecek adımlar; Türkiye işgücü piyasası, enflasyon görünümü ve ekonomik politika tercihlerinin bir yansıması olarak okunacak.
