📅 Yayınlanma: 13.10.2025 15:13
Anayasa Mahkemesi (AYM), Basın İlan Kurumu’nun (BİK) ilan ve reklam kesme cezalarına ilişkin düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Karar, 13 Ekim 2025 tarihli Resmî Gazete’nin 33046 sayılı nüshasında yayımlandı.
Kanunun İptal Edilen Maddesi
Karar, 195 sayılı Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun’un 49. maddesi hakkında verildi.
Bu maddeye göre, “Kurum tarafından bir gazete, dergi veya internet haber sitesine verilecek ilan ve reklamlar, kesinleşen Yönetim Kurulu Kararına dayanılarak iki ayı geçmeyecek bir süreyle kesilebilir” hükmü bulunuyordu. Ancak Anayasa Mahkemesi, bu düzenlemenin hangi eylemlerin cezayı gerektirdiğini belirtmediği, dolayısıyla ölçülülük ilkesine aykırı ve keyfi uygulamaya açık olabileceği sonucuna vardı.
Mahkeme Nasıl Bir Gerekçe Yayımladı?
Resmî Gazete’de yayımlanan gerekçede, Anayasa’nın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğü ve 28. maddesinde tanımlanan basın özgürlüğü vurgulandı.
Mahkeme, Basın İlan Kurumu’nun gazetelerin önemli bir gelir kaynağı olan resmi ilanları adil biçimde dağıtmakla yükümlü olduğunu, ancak bu yetkinin sınırlarının belirsiz bırakılmasının basın özgürlüğü üzerinde baskı oluşturabileceğini belirtti.
Kararda şu değerlendirme yer aldı:
“Yaptırım uygulanmasını gerektiren eylem ve işlemlerin hangi hususlara ilişkin olabileceği, öngörülen yaptırımın bu eylem ve işlemlerden hangilerine, hangi sürelerle ve ne ölçüde uygulanabileceği hususlarının çerçevesi çizilmemiştir.”
AYM ayrıca, Basın İlan Kurumu’na yaptırım uygulanacak eylemleri tanımlama yetkisi verilmesinin yasallık ilkesine aykırı olduğuna hükmetti.
“Mahkeme Kararları Kesin” Hükmü de Anayasa’ya Aykırı
Anayasa Mahkemesi, aynı maddenin ikinci fıkrasında yer alan “asliye hukuk mahkemelerinde verilen kararların kesin olduğu” hükmünü de iptal etti.
Bu hükmün, mahkeme kararlarının denetlenmesini isteme hakkına ve adil yargılanma ilkesine aykırı olduğu belirtildi.
Karar gerekçesinde, yargı kararlarının denetimsiz kalmasının “hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığı” ifade edildi.
Basın Özgürlüğü Açısından Dönüm Noktası
Basın İlan Kurumu’nun ilan kesme cezaları, uzun süredir basın meslek örgütleri tarafından eleştiriliyordu.
Gazetecilik dernekleri, bu cezaların “eleştirel yayın yapan medya kuruluşları üzerinde ekonomik baskı aracı” haline geldiğini savunuyordu.
Anayasa Mahkemesi’nin kararıyla birlikte, söz konusu cezaların yasal dayanağı ortadan kalkmış oldu.
Kararın Basın Hukuku Üzerindeki Etkisi
AYM’nin bu kararı, hem basın özgürlüğü hem de yargı denetimi açısından önemli bir içtihat olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre, mahkemenin “belirsiz ve sınırları çizilmemiş yaptırımların Anayasa’ya aykırı olduğu” yönündeki vurgusu, gelecekte benzer cezai düzenlemeler için de emsal niteliğinde olacak.
Resmi Gazete’de Yayınlanan karar: Görüntülemek için tıklayınız!
